Jeśli kupiłeś ETH pod hasło „ultrasound money", mam dla ciebie złą wiadomość: podaż od dwóch lat rośnie, nie maleje. Nie łudź się, że rynek sam ci to wytłumaczy — większość materiałów o spalaniu ETH wciąż operuje danymi sprzed Dencun. Sprawdźmy, co naprawdę pokazują liczby w połowie 2026 roku, zanim zbudujesz na tym tezę inwestycyjną.

Mechanizm w skrócie: co się spala, a co idzie do walidatora

Od EIP-1559 (sierpień 2021) każda transakcja dzieli opłatę na dwie części. Base fee — ustalana automatycznie, w zależności od zapełnienia sieci — jest spalana, czyli znika z obiegu na zawsze. Priority fee, czyli napiwek, trafia do walidatora i to jest jego realny przychód. Miesiąc po miesiącu spalanie zależy więc wyłącznie od tego, ile ruchu generuje mainnet — nie L2, nie sidechainy, tylko warstwa bazowa. To kluczowe rozróżnienie, bo tu właśnie pęka teza deflacyjna.

Spalanie nie jest liniowe. Weekendowy mint NFT Otherside w maju 2022 roku spalił jednorazowo ok. 55,8 tys. ETH — więcej niż niejeden cały miesiąc handlu w 2026 roku. Największymi stałymi kontrybutorami do spalania pozostają zwykłe transfery, Uniswap, OpenSea oraz transfery USDT (ponad 210 tys. ETH łącznie od startu mechanizmu).

The Merge zrobił za spalanie większość roboty

Uważaj na częsty błąd: to nie samo spalanie odpowiadało za deflację po 2022 roku, tylko cięcie emisji o The Merge. Przejście na Proof of Stake we wrześniu 2022 roku obcięło nową podaż o ok. 88% względem czasów wydobycia. Gdy base fee trzymał się powyżej ok. 16 gwei, spalanie realnie przebijało emisję — podaż spadła z 120,52 mln do ok. 120,0–120,1 mln ETH do marca 2024 roku. To był jedyny okres, w którym „ultrasound money" miało twarde pokrycie w danych on-chain, a nie w marketingu.

Dencun: sukces skalowania, porażka narracji

13 marca 2024 roku wszedł Dencun, wprowadzając tanie bloby danych dla rollupów L2 — Arbitrum, Optimism, Base, zkSync. Koszty transakcji na L2 spadły nawet o 90%. Dla użytkownika — świetnie. Dla tezy deflacyjnej — cios. Ruch przeniósł się z mainnetu, base fee przestał mieć czym się żywić, a dzienne spalanie zapadło się z tysięcy ETH do zaledwie 50–70 ETH w Q1 2025. Walidatorom nadal wypłacano 1700–2800 ETH dziennie. Emisja zaczęła regularnie wygrywać ze spalaniem i wygrywa do dziś.

Twarde liczby na sierpień 2026

Metryka Wartość
Krążąca podaż ETH ~120,7–121,5 mln
Podaż ETH przy The Merge ~120,52 mln
Spalone ETH od EIP-1559 ~4,6–4,7 mln
Roczna inflacja netto ~0,2–0,23%
Zastakowane ETH ~34% podaży
Aktywni walidatorzy ponad 1,2 mln
Cena ETH ~2450–2470 USD

Przy obecnej cenie spalone od 2021 roku ETH to równowartość 11–12 mld USD usuniętych z obiegu na stałe. Robi wrażenie na papierze. Nie wystarcza, żeby zbilansować emisję.

Dane o podaży różnią się między źródłami — ultrasound.money, Glassnode i CoinGecko potrafią rozjechać się o kilkaset tysięcy ETH w zależności od metodologii. Przed publikacją zweryfikuj świeży odczyt, zamiast kopiować liczby sprzed kilku miesięcy.

Fusaka postawiła tamę, ale rzeka płynie w drugą stronę

Grudzień 2025: upgrade Fusaka wprowadza EIP-7918, czyli „podłogę" dla opłat za bloby powiązaną z ceną gazu na mainnetcie. Cel — nie dopuścić, by spalanie spadło do wartości czysto symbolicznych, niezależnie od tego, jak tanio robi się na L2. Efekt netto? Base fee w 2026 roku typowo siedzi między 0,1 a 0,5 gwei. Na tych poziomach spalanie zostaje ułamkiem emisji. Łatka zadziałała technicznie, nie zmieniła bilansu.

Więc czy ETH jest deflacyjny? Nie licz na to

Odpowiedź jest prosta: nie, przynajmniej nie jako stan stały. Podaż rośnie ~0,2–0,23% rocznie. Deflacja wraca punktowo — przy wysokiej aktywności on-chain, głośnych mintach, panice generującej wzmożony handel — ale nie jest domyślnym stanem sieci, jak było zaraz po Merge. To nie porażka EIP-1559 jako mechanizmu — działa dokładnie tak, jak zaprojektowano. To sukces skalowania przesunął opłaty tam, gdzie base fee ich nie widzi.

ETH kontra BTC: dwa różne zakłady

Bitcoin sprzedaje pewność: 21 mln twardego limitu, halving co cztery lata, inflacja deterministyczna niezależna od ruchu w sieci. Ethereum sprzedaje potencjał warunkowy: podaż zależy od popytu na blockspace, a ten akurat na mainnetcie wysechł od czasu Dencun. Inflacja Bitcoina po halvingu z 2024 roku i tak trzyma się poniżej 1% — różnica w liczbach jest dziś mniejsza, niż sugerowała retoryka „ultrasound money vs sound money" z 2021 roku. Nie licz na to, że ETH sam z siebie stanie się rzadszy — to zależy od tego, ile realnie dzieje się na warstwie bazowej, a nie od haseł.

Koszty i podatki: co realnie płacisz jako polski inwestor

Samo spalanie ETH nie generuje dla ciebie żadnego zdarzenia podatkowego — to zmiana na poziomie protokołu, nie twoja transakcja. Podatek płacisz dopiero przy zbyciu: sprzedaży za złotówki, zamianie na inną walutę fiat, zapłacie kryptoaktywem za realny towar czy usługę. Rozliczasz to na PIT-38, stawka 19% od dochodu. Wymiana ETH na inną kryptowalutę pozostaje neutralna podatkowo w Polsce — fiskus czeka dopiero na wyjście do świata fiducjarnego.

Od 1 stycznia 2026 roku obowiązuje nowelizacja wdrażająca unijną dyrektywę DAC8, podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego. Platformy kryptowalutowe muszą zbierać dane o tożsamości i rezydencji podatkowej klientów oraz raportować transakcje do Szefa KAS, w terminie do 30 czerwca kolejnego roku.

Uważaj na płynność licencyjną, nie tylko rynkową. Polska, obok Rumunii, wciąż nie ma krajowej ustawy wdrażającej MiCA — prezydent zawetował ją już trzy razy, ostatnio 11 czerwca 2026 roku. Bez wyznaczenia KNF jako organu nadzoru polskie platformy nie uzyskają licencji CASP na miejscu. Część rynku działa dziś na licencjach z innych krajów UE, transgranicznie. Sprawdź, na jakiej podstawie prawnej działa twoja giełda — nie zakładaj, że „zawsze tak było" nadal obowiązuje po 1 lipca 2026 roku.

Co robić z tą tezą dalej

Podaż ETH będzie się wahać, dopóki zależy od dwóch zmiennych: ruchu na mainnetcie i wielkości stakingu. Kolejne upgrade'y — rozwinięcia Fusaki, ewentualne cięcia nagród stakingowych — mogą przechylić szalę z powrotem w stronę deflacji, ale to na razie wczesne propozycje bez dat wdrożenia. Traktowanie ETH jako aktywa z gwarantowaną kurczącą się podażą, na wzór Bitcoina po halvingu, to dziś teza oparta na nieaktualnych danych sprzed pięciu lat. Zanim zbudujesz na tym pozycję, sprawdź świeży odczyt na ultrasound.money — nie hasło z 2021 roku.